Unfolded Voices raakt bezoekers met muziek, beeld en persoonlijke verhalen

In de hal van Nationale Opera & Ballet loopt het vrijdagmiddag langzaam vol. Genodigden verzamelen zich voor de opening van Unfolded Voices, de nieuwe installatie rond de Amsterdam Rainbow Dress. Na een kort welkom gaat programmacoördinator Jonne ter Braak in gesprek met initiatiefnemers Arnout van Krimpen en componist Thomas van Dun. Hun verhaal vormt de opmaat naar een indrukwekkende ervaring.

Van Krimpen neemt het publiek mee terug naar 2016, toen tijdens EuroPride de vlaggen van landen waar queer mensen strafbaar zijn door Amsterdam trokken. Na afloop ontstond het idee om van die vlaggen een jurk te maken. De Amsterdam Rainbow Dress groeide uit tot een internationaal symbool voor mensenrechten en maakte sindsdien een wereldreis langs 35 landen.

‘De jurk vertelt niet alleen waar het misgaat,’ legt Van Krimpen uit. ‘Zodra een land queer mensen niet langer strafbaar stelt, vervangen we de vlag van dat land door een regenboogvlag. Zo laat de jurk ook zien dat vooruitgang mogelijk is.’ Inmiddels kregen elf vlaggen een regenboogkleur, terwijl 66 landen nog altijd in de jurk vertegenwoordigd zijn.

Volgens Van Krimpen ontstond daarna de wens om nog een stap verder te gaan. ‘We ontdekten hoeveel verhalen er achter de jurk schuilgaan. Kunst is een krachtige manier om die verhalen te vertellen. Daarom wilden we naast de jurk en de fotografie ook muziek en andere kunstvormen toevoegen.’

Thomas van Dun vertelt hoe hij de muziek componeerde op basis van teksten van schrijver Fleur Pierets. Zij sprak met de performers en verzamelde hun persoonlijke verhalen. ‘Al snel wisten we welke emotionele laag centraal moest staan,’ vertelt Van Dun. ‘Mijn taak was om de emoties uit die verhalen te vertalen naar muziek.’

Na het gesprek openen de deuren van Studio Boekman en mogen de eerste bezoekers naar binnen.

Wat daar wacht, maak je niet vaak mee.

Midden in de ruimte hangt de Amsterdam Rainbow Dress, prachtig uitgelicht. Daaromheen ontvouwt zich een installatie waarin beeld, muziek en persoonlijke verhalen naadloos in elkaar overlopen.

Verborgen verhalen

In Unfolded Voices krijgen de verhalen achter de jurk eindelijk een stem. Nieuw gecomponeerde muziek, videobeelden en persoonlijke getuigenissen uit verschillende delen van de wereld vertellen over vrijheid, beperking, verzet en hoop. Ervaringen die jarenlang verborgen bleven in de stof van de jurk, klinken hier letterlijk door de ruimte.

Omringd door perspectieven

Studio Boekman verandert in een ruimtelijke installatie waarin bezoekers vrij tussen geluid, beeld en verhalen bewegen. De ervaring voelt bijna betoverend en raakt zichtbaar veel mensen.

Wie dichter bij een videoscherm gaat staan, hoort de stem van die persoon helder naar voren komen. Tegelijk blijven de andere stemmen en de muziek subtiel aanwezig. Zo ontstaat een zorgvuldig opgebouwd klanklandschap waarin alles met elkaar in balans blijft. Minutenlang blijf je nieuwe details ontdekken.

‘Het is schitterend,’ zegt een zichtbaar verraste bezoeker.

Juist het samenspel maakt indruk. De muziek, de videobeelden, de persoonlijke verhalen en de Amsterdam Rainbow Dress versterken elkaar zonder dat één onderdeel de aandacht opeist. Alles lijkt precies op zijn plek te vallen. Dat maakt Unfolded Voices niet alleen tot een kunstinstallatie, maar vooral tot een ervaring die nog lang blijft hangen.