Netzo biedt meer dan volleybal: 'Sommige mensen voelen zich hier veiliger'

Wie wil zien wat Netzo voor haar leden betekent, hoeft daarvoor deze zomer niet eens een sporthal in.

Tijdens Pride is Netzo opnieuw zichtbaar. De vereniging meldde zich weer aan voor de Canal Pride, maar werd niet geselecteerd voor de officiële parade. De leden laten het daar niet bij zitten. Ze regelen een eigen boot waarmee ze vanaf het water naar de parade kijken. Naar verwachting varen ongeveer zeventig mensen mee, van wie meer dan de helft lid is van Netzo.

Vorig jaar vaarde de vereniging wel mee met de Canal Pride. Dit jaar wordt het een andere ervaring, maar volgens Denis niet minder waardevol. Samen Pride vieren past bij een vereniging waarin ontmoeting en zichtbaarheid een belangrijke rol spelen.

Een veilige plek om te sporten

Netzo bestaat al meer dan 35 jaar en richt zich nadrukkelijk op de lhbtiq+-gemeenschap. Dat betekent niet dat andere sporters niet welkom zijn. De vereniging staat open voor iedereen. ‘We maken geen verschil tussen iemand die straight is en iemand die lhbtiq+ is,’ zegt Denis. ‘Maar sommige mensen voelen zich op een bepaalde plek veiliger. Die plek bieden wij. We zijn er in de eerste plaats om te sporten en goed te volleyballen, maar ook om mensen uit de gemeenschap bij elkaar te brengen.’

Die veilige omgeving is volgens hem nog steeds nodig. Niet ieder lid zoekt hetzelfde. Sommigen willen vooral op niveau volleyballen, terwijl anderen daarnaast behoefte hebben aan een plek waar zij gemakkelijk zichzelf kunnen zijn en nieuwe mensen kunnen ontmoeten.

De ledengroep is de afgelopen jaren sterk veranderd. Waar Netzo ongeveer zeven jaar geleden voor een groot deel uit Nederlandse veertigers en vijftigers bestond, ligt de gemiddelde leeftijd nu rond de dertig jaar. Er zijn nog steeds veel leden van boven de veertig, maar ook steeds meer jonge spelers. Vooral bij de damesteams ziet Denis veel jonge aanwas.

Minder dan de helft van de leden is van Nederlandse afkomst. Veel spelers zijn voor werk, studie of een relatie naar Amsterdam gekomen. ‘Als je nieuw bent in de stad, ken je vaak nog niemand,’ zegt Denis. ‘Dan kun je gaan sporten en gemakkelijk vrienden maken. Maar we horen dat verhaal ook van Nederlandse leden. Zij wonen soms al lang in Amsterdam, maar hun oude vrienden hebben relaties of kinderen gekregen. Dan kan een vereniging helpen om weer nieuwe contacten op te bouwen.’

Netzo is daardoor voor veel leden meer dan de plaats waar zij trainen en wedstrijden spelen. Het is ook een ingang tot de stad en een sociaal netwerk.

Van beginners tot promotieklasse

De sociale functie betekent niet dat sportieve prestaties bij Netzo op de tweede plaats staan. De vereniging telt inmiddels veertien herenteams en drie damesteams. De teams spelen verspreid over vrijwel alle Amsterdamse competitieklassen, van het laagste tot het hoogste lokale niveau.

Het hoogste herenteam won het afgelopen seizoen zijn competitie en promoveerde naar de promotieklasse. Daarmee zet Netzo voor het eerst de stap naar een niveau waarop ook buiten Amsterdam en verder in Noord-Holland wordt gespeeld.

Die promotie levert niet alleen sportief enthousiasme op, maar ook nieuwe bestuurlijke en organisatorische vraagstukken. Voor wedstrijden in de promotieklasse gelden meer regels. De vereniging moet beschikken over scheidsrechters met de juiste licenties, leden moeten verder reizen om andere wedstrijden te fluiten en voor thuiswedstrijden is meer zaalruimte en speeltijd nodig.

‘Het is ingewikkelder, maar ook heel leuk,’ zegt Denis. ‘We moeten nu ontdekken wat er allemaal bij dat niveau komt kijken. Maar het straalt op de hele vereniging af.‘

Netzo Academy voor nieuwe spelers

Ook mensen zonder volleybalervaring kunnen bij Netzo terecht. De vereniging heeft op zondag een groep die tot nu toe de recreantengroep werd genoemd. Vanaf het nieuwe seizoen wil Netzo daarvoor waarschijnlijk de naam Netzo Academy gebruiken.

Deelnemers kunnen er de basistechniek, posities en spelregels leren. Wie zich voldoende ontwikkelt en wedstrijden wil spelen, kan later doorstromen naar een competitieteam. De Academy is daarnaast geschikt voor spelers die wel willen trainen, maar zich vanwege werk of andere verplichtingen niet voor een volledig wedstrijdprogramma kunnen vastleggen.

Netzo is in ongeveer drie jaar tijd verdubbeld. Het bestuur wil vanaf september zo veel mogelijk nieuwe spelers binnen de vereniging laten instromen.

Het ruimtegebrek blijft daarbij de belangrijkste beperking. De verschillende teams trainen noodgedwongen op meerdere avonden en locaties.

‘Mijn droom is dat alle groepen, van hoog tot laag, op één avond kunnen trainen,’ zegt de voorzitter. ‘Dat zou de sociale functie van Netzo enorm versterken, omdat iedereen elkaar dan kan ontmoeten. Helaas hebben we daar nu de ruimte niet voor.‘

Besturen naast werk en privéleven

Denis is inmiddels bijna twee jaar voorzitter. Hij geniet van de ontwikkeling van Netzo, maar merkt ook dat het leiden van een snelgroeiende vereniging veel vraagt.

‘Soms vind ik het echt lastig, omdat je uiteindelijk degene bent die verantwoordelijkheid moet nemen als iets niet lukt,’ zegt hij. ‘Je kunt niet alles delegeren. Dat doe je naast je werk en naast je gewone leven, dus in je vrije tijd.’

Tegenover die verantwoordelijkheid staat de voldoening van een vereniging die zichtbaar groeit. Het aantal teams neemt toe, de sportieve prestaties verbeteren en steeds meer leden dragen bij aan activiteiten en commissies.

Netzo telt tientallen vrijwilligers, onder meer als scheidsrechter, commissielid of organisator van Pride-activiteiten. Die vrijwillige inzet is onmisbaar voor een vereniging met zeventien teams en een omvangrijke activiteitenagenda.

Tijdens een recente Queer Sports Social in het Westerpark merkte Denis opnieuw hoeveel belangstelling er voor volleybal is. Bezoekers konden daar kennismaken met vijftien sporten. Bij het volleybalveld was het voortdurend druk.

De kantine als onderdeel van de vereniging

Een terugkerend knelpunt is de kantine van Sporthal Zeeburg in Amsterdam-Oost. Die is al geruime tijd niet normaal beschikbaar. Dat raakt volgens Denis direct aan de sociale functie van Netzo.

Toen de vereniging tijdelijk in een andere sporthal met een toegankelijke kantine trainde, zag hij wat zo’n ontmoetingsplek betekent. Veel leden bleven na de training zitten om iets te drinken en elkaar beter te leren kennen.

‘Dan zie je pas hoeveel verschil een kantine maakt,’ zegt hij. ‘Mensen blijven na de training hangen, praten met elkaar en leren nieuwe leden kennen. Dat is een belangrijk deel van het verenigingsleven.’

Er wordt gesproken over een mogelijke nieuwe invulling van de kantine in Sporthal Zeeburg, maar volgens Denis zijn de voorwaarden en beperkingen nog omvangrijk. ‘Als vrijwilliger is zo’n traject met de gemeente best pittig, je hebt te maken met zo veel verschillende afdelingen binnen de gemeente.’

Het bestuur werkt voor het komende seizoen aan een activiteitenplan. Het idee is om iedere maand op een vast moment een grote activiteit voor de leden te organiseren. Dat kan een barbecue zijn, maar ook gezamenlijk zwemmen, een voorstelling bezoeken of een andere bijeenkomst buiten de sporthal. De vereniging reserveert daarvoor budget.

Het activiteitenprogramma kan de kantine niet volledig vervangen, maar moet ervoor zorgen dat leden elkaar ook buiten trainingen en wedstrijden blijven ontmoeten.

Een vereniging moet meer mogelijk maken

Netzo laat zien dat inclusie binnen een sportvereniging niet alleen draait om een regenboogvlag, een Pride-activiteit of een passage in een beleidsplan. Het vraagt om een omgeving waarin mensen daadwerkelijk durven binnen te stappen, kunnen sporten op hun eigen niveau en zich onderdeel van de vereniging voelen.

Daarvoor zijn vrijwilligers, voldoende zaalruimte, goede begeleiding van beginners en ontmoetingsplekken buiten het veld nodig. Juist die randvoorwaarden bepalen of een vereniging haar sociale betekenis kan waarmaken.

Bij Netzo gaan die sociale en sportieve ambities hand in hand. Van een beginnende speler in de Academy tot het hoogste team in de promotieklasse: iedereen moet er een plek kunnen vinden.

‘Het blijft natuurlijk volleybal,’ benadrukt Denis. ‘We willen goed spelen en ons ontwikkelen. Maar de sociale functie is voor ons echt belangrijk.’