Zelf door het Amsterdam van 1652 lopen in nieuw VR-museum ENTR

Aan de Oosterdokskade, naast de OBA, opende op 21 mei ENTR. In het nieuwe VR-museum kijken bezoekers niet van een afstand naar het verleden, maar lopen ze er zelf doorheen. De eerste ervaring neemt hen mee naar het Amsterdam van 1652, langs onder meer de Dam, het Damrak en het IJ.

Het museum beslaat ongeveer 2.000 vierkante meter. Bezoekers dragen een VR-bril en bewegen samen door een digitale omgeving, waarbij ze zelf bepalen welke route ze nemen en welke personages ze volgen.

Onderdeel van het verhaal

Bezoeker Linda uit de Watergraafsmeer bezocht ENTR samen met een vriend. Vooral het gevoel dat ze daadwerkelijk in de zeventiende-eeuwse stad rondliep, maakte indruk.

‘Je waant je echt in de zeventiende eeuw’, vertelt ze. ‘Dat is zo leuk aan VR. Je hebt echt het idee dat je onderdeel bent van de ervaring. Je kijkt niet naar een verhaal, maar je zit er middenin.’

Aan het begin kiest iedere bezoeker een eigen personage, en vervolgens volg je een stadsbewoner. In de ervaring staan drie inwoners centraal: een walvisvaarder, een drukster en een ambachtsvrouw. Hun verhalen komen samen tijdens een grote brand op de Dam.

Langs de Dam en het Damrak

Linda koos haar eigen route door de stad en liep onder meer over de Dam en langs het Damrak. ‘Daar zag ik hoe het oude stadhuis in brand vloog. Later volgde de bouw van een nieuw stadhuis. Met een bouwlift gingen we omhoog en keken we uit over Amsterdam’, zegt ze. ‘Ik vond het heel bijzonder en waande me echt in 1652. Het was een mooie ervaring.’

De makers ontwikkelden Amsterdam 1652 samen met historici en maakten gebruik van stukken uit het Stadsarchief. Niet alleen bekende historische gebeurtenissen krijgen aandacht. ENTR wil juist laten zien hoe gewone Amsterdammers in die tijd leefden en werkten.

Zelf kiezen waar je kijkt

Volgens oprichter Vincent Slangen onderscheidt virtual reality zich van film doordat bezoekers zelf richting geven aan hun ervaring.

‘Veel mensen kennen de grote verhalen uit de geschiedenis, maar willen weten hoe het dagelijks leven er écht uitzag’, zegt hij. ‘Je kijkt niet alleen naar een verhaal, je stapt er zelf in. Waar een regisseur bij een film bepaalt wat je ziet, kies je dat in VR zelf. Dat maakt het intenser en persoonlijker.’

De ervaring borduurt voort op een pilot uit 2025. Tijdens de viering van 750 jaar Amsterdam konden bezoekers in De Nieuwe Kerk virtueel over de Botermarkt van 1675 lopen, het huidige Rembrandtplein.

Nieuwe historische werelden

ENTR wil de komende jaren meer VR-ervaringen ontwikkelen rond cultuur en geschiedenis. Naast de grote speelruimte telt het museum introductieruimtes, een café, een evenementenruimte en voorzieningen voor educatieve programma’s.

Amsterdam 1652 is geregisseerd door Nienke Huitenga en gecoproduceerd door de Parijse studio Backlight. Het museum richt zich op bezoekers vanaf acht jaar.

ENTR, Oosterdokskade 13B, www.entr.com