Olafur Eliasson maakt diepzee voelbaar in nieuwe installatie in ARTIS-Aquarium

Het vernieuwde ARTIS-Aquarium krijgt er vanaf maandag 5 oktober een permanente kunstinstallatie bij. In Deep seeing currents neemt de Deens-IJslandse kunstenaar Olafur Eliasson bezoekers mee naar de diepzee, een wereld die voor mensen vrijwel onbereikbaar blijft. Met geluid, licht en trillingen probeert hij die verborgen wereld toch voelbaar te maken.

De installatie is speciaal ontwikkeld voor de rotonde van het Aquarium. Bezoekers stappen een vrijwel donkere ruimte binnen, waar een geluidscompositie hen langs krakend ijs, walvisgeluiden, menselijke activiteit op zee en geologische processen diep onder water voert. Lichtflitsen en trillingen versterken het idee van een afdaling naar de diepte.

Boven de bezoekers bewegen kleine lichtpunten die mariene sneeuw verbeelden. Dat zijn minuscule organische deeltjes die vanuit hogere waterlagen naar beneden dwarrelen en in de diepzee een belangrijke voedselbron vormen.

‘Een enorme blinde vlek’

Volgens Eliasson is de diepzee voor mensen nauwelijks rechtstreeks te ervaren.

‘De diepzee is zo afgelegen en zo onherbergzaam voor ons dat we haar niet rechtstreeks kunnen ervaren. Tegelijkertijd is het een soort blinde vlek: een enorm leefgebied waarover we nog altijd heel weinig weten’, zegt de kunstenaar.

Met het werk probeert hij onder meer licht, druk, dichtheid en geluid van de diepzee voorstelbaar te maken. ‘Deep seeing currents kan ons, hoop ik, een manier bieden om ons in te leven in een deel van de wereld dat enorm verschilt van het onze, maar tegelijkertijd van wezenlijk belang is.’

55 echte geluiden uit de oceaan

Voor de geluidscompositie zijn 55 bestaande opnamen uit de oceaan gebruikt. De fragmenten zijn afkomstig van wetenschappelijke expedities, onderzoeksinstituten en openbare archieven, waaronder het Nederlandse NIOZ, de Amerikaanse National Oceanic and Atmospheric Administration en Ocean Networks Canada.

Geen van de geluiden is kunstmatig gegenereerd. Via 4DSOUND-technologie bewegen de afzonderlijke opnamen door de ruimte. Samen vormen ze een denkbeeldige reis naar steeds grotere diepte.

Eliasson gebruikt de diepzee ook om bezoekers anders naar hun eigen waarneming te laten kijken. Doordat er nauwelijks iets te zien is, krijgen geluid, beweging en het gevoel van ruimte een grotere rol. De vraag wat mensen niet kunnen zien of waarnemen keert vaker terug in zijn werk.

Kunst in vernieuwd Aquarium

Met de installatie wil ARTIS kunst, wetenschap en natuur dichter bij elkaar brengen. Het Aquarium uit 1882 heropende afgelopen juni na een grootschalige restauratie en renovatie. Het monumentale gebouw biedt naast onderwaterleven nu ook ruimte aan architectuur, wetenschap en kunst. Centraal staat de relatie tussen mens, water en natuur.

Olafur Eliasson werd in 1967 geboren en groeide uit tot een internationaal bekende kunstenaar op het snijvlak van kunst, natuur, wetenschap en waarneming. In 2003 maakte hij in de Turbine Hall van Tate Modern in Londen The weather project, een van zijn bekendste werken.

Deep seeing currents is vanaf maandag 5 oktober dagelijks te bezoeken in het ARTIS-Aquarium. De installatie is inbegrepen bij een regulier bezoek aan ARTIS.

Dit bericht is gebaseerd op een persbericht van ARTIS.